« Het vrouwelijk genie bestaat niet:
als het zou bestaan, was het een man. »
Octave Uzanne

Een forum gewijd aan technologische, wetenschappelijke en artistieke vernieuwing in vrouwelijke handen aan de vooravond van de Vierde industriële revolutie/4.0.

De eerste editie van NOVA XX heeft in Brussel plaats, van 9 tot 30 december 2017. Centraal staat een tentoonstelling die uit 9 installaties van Brusselse en Europese kunstenaressen bestaat, de presentatie van 7 Brusselse start-ups en vier thematische conferenties.

Er zullen in totaal ongeveer 16 vrouwelijke geniën in de schijnwerpers gezet worden – die uitblinken in uiteenlopende domeinen. Van kunst tot start-up, zijn de werken die hier voorgesteld worden elk staaltjes van unieke research en een sterke drang tot vernieuwing.

Jury
  • BOZAR
  • iMal
  • Fondation GLUON
  • LAb[au]
  • Kikk Festival
  • Iles Asbl
  • Nicolas Wierinck

Het ontbreekt de geschiedenis en het collectieve geheugen aan vrouwelijke referenties. De aanwezigheid van vrouwen in de geschiedenis is een vrij recent gegeven. De vrouw verschijnt als muze of godheid in de prehistorie en de oudheid. Slechts veel later neemt ze haar plaats in als creatrice/maakster. Terwijl onze individuele en collectieve identiteit blijft steken in vastgeroeste patronen, zouden we ons eigenlijk moeten gaan afvragen welke onze beroemde vrouwelijke referenties zijn.

Wie heeft het voor het zeggen, wie beslist er wie een bepaalde status en bekendheid verwerft? Welke persoon wordt waardig genoeg geacht om herdacht te worden of gelauwerd, en welke niet? Zij die vrouwen kunnen citeren die actief zijn in de wetenschap en de nieuwe technologie zijn zeldzaam, zij die Joan Clarke, Margaret Hamilton, Grace Hopper, Rosalind Elsie Franklin, Lise Meitner, Ada Lovelace, Ginny Rometty kennen ook, maar velen hebben wel gehoord van Edison, Einstein, Tesla, Kepler, Newton, Elon Musk, Bill Gates… Zonder voorspellingen te willen doen of in het wilde weg een essentialistische grens te willen trekken tussen mannelijke en vrouwelijke creatie, draait het om de vraag waarom er een ongelijkheid bestaat op het vlak van erkenning en waardering tussen beiden.

De betrokkenheid van maaksters in sectoren zoals vernieuwing blijft een randverschijnsel en wordt schromelijk onderschat. De wetenschappelijke en de technologische sector blijft een Old Boys Schools . Er zit geen enkele samenzwering achter, maar er bestaat een sterke ongelijkheid.

NOVA XX wil het werk van maaksters de erkenning geven dat het verdient. Het doelt op transversale investeringen binnen de multidisciplinaire research en wil dat bewerkstelligen door ontmoetingen tussen vernieuwers uit complementaire domeinen te organiseren. NOVA XX richt zich ook naar de jongere generatie met als doel roepingen en de ontdekking van vrouwelijk talent te stimuleren.

We zijn getuige van en acteren in een ware Copernicaanse revolutie van een ongelooflijk grote dimensie. De vierde industriële revolutie – de digitale revolutie, die in sectoren zoals het internet, de artificiële intelligentie, de big data, de 3D afdruk, de biotechnologie, de robottechnologie gaande is… – transformeert onze maatschappij volledig. De vernieuwing en de technologie

Terwijl meer dan 1,2 miljard mensen op aarde nog geen toegang hebben tot elektriciteit volgens de Wereldbank, d.w.z. 20% van de wereldbevolking, is het aantal abonnementen op mobiel bellen gestegen van minder dan 1 miljard in 2000 naar meer dan 7 miljard eind 2016. In ontwikkelingslanden zal het aantal mobiele abonnementen eind 2016 94,1% bedragen tegenover 126,7% in ontwikkelde landen. In 2015 is de toegang tot een gsm voor de wereldbevolking van 0,2% naar 98,6% gestegen, terwijl de toegang tot water veel minder snel gestegen is, van 76,1% tot 91%. Grote delen van de bevolking hebben nog geen toegang tot diensten en materialen die als volledig normaal en natuurlijk worden beschouwd in een zogenaamd ontwikkeld land, maar hebben wel toegang tot nieuwe technologieën. De afzet in de wereld van de e-commerce BtoC is gestegen van 1 915 miljard dollar in 2016, een stijging van 24% ten opzichte van 2015, volgens eMarketer. Het bedraagt dus 8,7% van het totaal van de detailhandel in de wereld tegenover 7,4% een jaar ervoor. Tegen 2020, vertegenwoordigt het dus 14,6% van de detailhandel op de planeet. Uber bezit geen enkel volume, Airbnb geen enkele kamer, Facebook ontwikkelt geen enkele inhoud… zelfs de notie ‘bezit’ vervaagt. verspreiden zich aan een ongelooflijke snelheid.

Vandaag is de grootte van de bedrijven en het aantal loontrekkenden dat er werkt niet te vergelijken met hun opbrengst en hun beurswaarde. De Vierde industriële revolutie heeft een verregaande invloed op de aard van het kapitaal dat nodig is om een bedrijf op te richten en op zijn omvang.

De vernieuwing, ontstaan uit het samenbrengen van verschillende technologieën, komt niet alleen maar in films voor, die een utopische of dystopische wereld voorspellen: van de digitale innovatie in de biologie – bijvoorbeeld het uitprinten van een nier in 3D – tot de genetische rangschikking die mogelijk is dankzij de verhoging van het rekenvermogen… de verwezenlijkingen zijn duizelingwekkend. Mochten de 3 meest populaire sociale netwerken staten zijn – Facebook / Twitter / Instagram – zouden ze samen een miljard meer individuen tellen dan China!

Een van de unieke kenmerken van de vierde industriële revolutie is haar transversale aard met de coördinatie en stijgende integratie van vernieuwing in allerlei domeinen.

De mogelijkheden gecreëerd door deze industriële revolutie staan in verhouding met haar uitdagingen. Hoe kan ervoor gezorgd worden dat deze revolutie geen bron wordt van ongelijkheid die tot een hoogtepunt gedreven wordt – een bron van fragmentering en van polarisatie van volkeren?

De ongelijkheid tussen zij die van hun werk en zij die van hun kapitaal afhankelijk zijn – intellectueel of fysiek – stijgt. Als we ongelijkheid als een probleem beschouwen, als we ongelijkheid blijven bekijken als een plaag, is het ontzettend belangrijk na te denken over een nieuw sociaal contract dat de dimensies van de vierde industriële revolutie bevat.

Ongelijkheid tussen mannen en vrouwen is, aan de vooravond van deze revolutie, een cruciaal thema. Het is een vaststaand feit, het is gemeten en gekwantificeerd: binnen TIC en (informatie technologie en communicatie) STEM netwerken (science, technology engineering & mathematics) zijn vrouwen zeldzaam. Ze zijn amper vertegenwoordigd in het domein van de technologische vernieuwing.

– In Europa, kiest gemiddeld slechts 30% voor wetenschappelijke richtingen, voor wiskunde, informatica en nieuwe technologie.

– In de OESO landen, vertegenwoordigt de dienstensector 80% van de vrouwelijke jobs t.o.v. 60% van de mannelijke (binnen deze sectoren liggen de lonen lager dan in de sectoren waar meer mannen aanwezig zijn).

– Volgens de laatste schattingen van IAO (2016), zouden vrouwen op wereldvlak 70% van het loon van een man verdienen.

– Binnen de Europese Gemeenschap, zijn slechts 21% van de leden van de raden van bestuur van bedrijven met beursnotering vrouwen, met een puntenstijging van 9,3 sinds 2010 (EU, 2015).

– Slechts 3,6% van de grootste bedrijven met beursnotering in de Europese Gemeenschap hebben een vrouwelijke Chief Executive Officer (UE, 2015).

– In 2015, zijn 46% van de mannen tegen 41% van de vrouwen verbonden aan het internet op wereldvlak. Die afstand is nog opmerkelijker in ontwikkelingslanden, waar die afstand op 15,4% in het nadeel van de vrouwen uitvalt, tegen slechts 5,4% in ontwikkelde landen.

 7 werknemers op 10 zijn mannen in bedrijven zoals Apple, Facebook, Twitter. Er bestaat nog een groter onevenwicht in leidinggevende functies, waar er vier op vijf bekleed worden door mannen.

Het is niet opportuun om deze cijfers te vergelijken met de gegevens omtrent diversiteit. Volgens het Bureau of Labor Statistics werkt er in de tien belangrijkste bedrijven van Silicon Valley 70% blanken in 2012, terwijl het gemiddelde in Californië rond 55% schommelt. Yahoo heeft recentelijk vastgesteld dat slechts 2% van zijn personeelsbestand Afro-Amerikaans is, terwijl zij 15% van de bevolking van de Verenigde Staten uitmaken.

Welk nieuw ecosysteem, welke politieke juridische en verplichte maatregelen moeten we invoeren – ondersteund door welke waarden, welke ethische principes en in het voordeel van welke visie op de maatschappij?

Dat vrouwen naar boven getild zijn tot het niveau van creatrices/maaksters, is een vrij recent gegeven en hun erkenning is dat nog meer. We herinneren ons de Guerrilla Girls in 1985, in New-York, die de afwezigheid van vrouwelijke kunstenaars aanklaagden in de hedendaagse kunstwereld met de slogan : « Moeten vrouwen naakt gaan, vooraleer ze het Metropolitan Museum binnen mogen? » toen een studie, gepubliceerd in 1980, aantoonde dat minder dan 5% van de tentoongestelde werken in de sectie moderne kunst van de hand van vrouwen waren, terwijl vrouwen wel 85% van de naakten vertegenwoordigden op de kunstwerken.

Sinds jaren, in het kader van talrijke internationale ontmoetingen binnen de numerieke en digitale wereld, is de vraag opgeworpen “waarom er zo weinig vrouwen actief zijn in dit domein”. Zeldzamer is het wanneer iemand de omgekeerde vraag stelt, namelijk, “Waarom zijn er zoveel mannen in dit domein”? De numerieke creatie kent heel wat facetten : “de verhoogde realiteit”, de “audiovisuele kunst”, “de generatieve kunst”, “de interactieve kunst”, de “Net-art” … en laat op een nooit geziene manier toe het aantal mogelijkheden van nieuwe technologieën te benutten. De numerieke kunst buigt op en interfereert met de staat van de techniek op een gegeven moment, ze is afhankelijk van het materiaal (de hardware) en van de programma’s (de software).

De tijd is gekomen om te ontzuilen. Samenwerkingen tussen de verschillende kunstnetwerken, het hoger onderwijs en het onderzoek komen meer en meer voor. De mogelijkheden om te creëren, te produceren, kunst naar waarde te schatten, net zoals de rol van de toeschouwer en de goedkeuring over wat er geproduceerd wordt aan kunst, zijn diepgaand veranderd. De digitale creatie beleeft hoogtijden, ze telt vele makers, maar ook vele maaksters, net zoals in de wereld van de start-ups. De kunstenaars vernieuwen, net zoals de wetenschappers en de ondernemers en gaan nieuwe horizonten verkennen.

Het in vraag stellen van hun “toestand” is hierbij fundamenteel. Deze staat van “het niet definitieve” dient niet enkel opgewekt te worden maar ook gecultiveerd en verspreid te worden. Kunst ervaren is verandering ervaren. Iedereen kan, als man of als vrouw, vanaf nu nadenken over het ontwerpen van nieuwe ecosystemen, van onuitgegeven toestellen die de vernieuwing een stimulans geven.

Maak plaats voor NOVAXX en voor het zichtbaar maken van de maaksters.

Stéphanie Pécourt, Oprichter Nova XX
FollowFb.
...

This is a unique website which will require a more modern browser to work!

Please upgrade today!